Mỗi khi mùa thu về, người Nhật có một cách riêng để tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên: cùng nhau ngắm trăng trong đêm Tsukimi. Không chỉ là khoảnh khắc chiêm ngưỡng ánh trăng, phong tục này còn gắn với lòng biết ơn mùa màng và những phút giây quây quần bên người thân. Gần với không khí Trung Thu quen thuộc tại Việt Nam, Tsukimi mở ra một góc nhìn khác về văn hóa thưởng trăng của Nhật Bản – nhẹ nhàng, tinh tế và gắn liền với sự chuyển mình của mùa thu.
Tsukimi là gì?
Tsukimi (月見) có nghĩa là “ngắm trăng”, một phong tục mùa thu lâu đời tại Nhật Bản. Dịp thưởng trăng nổi tiếng nhất còn được gọi là Jūgoya – đêm thứ 15, tương ứng với ngày 15 tháng 8 theo lịch cổ của Nhật Bản và thường rơi vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch.
Phong tục Tsukimi được cho là phát triển từ thời Heian, khi giới quý tộc tổ chức những buổi thưởng trăng, làm thơ và dùng tiệc dưới ánh trăng mùa thu. Theo thời gian, nét văn hóa này lan rộng trong đời sống người dân và dần gắn với việc bày tỏ lòng biết ơn đối với mùa màng.
Điểm thú vị của Tsukimi là vầng trăng được ngắm vào Jūgoya không nhất thiết luôn trùng chính xác với ngày trăng tròn theo thiên văn. Điều được trân trọng hơn cả là khoảnh khắc con người dành thời gian để quan sát thiên nhiên và cảm nhận vẻ đẹp của mùa thu.
Văn hóa ngắm trăng của người Nhật
Trong đêm Tsukimi, người Nhật thường chọn một vị trí có thể nhìn rõ bầu trời và chuẩn bị một không gian nhỏ để thưởng trăng. Bên cạnh cửa sổ, hiên nhà hay khu vườn đều có thể trở thành nơi dành cho khoảnh khắc này.
Một hình ảnh đặc trưng thường xuất hiện trong dịp Tsukimi là susuki – cỏ lau Nhật Bản. Những nhánh cỏ được đặt bên cạnh lễ vật mùa thu, vừa gợi lên cảnh sắc thiên nhiên vừa mang ý nghĩa cầu mong một vụ mùa tốt đẹp. Các loại nông sản theo mùa như khoai, hạt dẻ, đậu edamame, nho hay lê cũng có thể được dùng làm lễ vật.
Khác với những lễ hội náo nhiệt, Tsukimi mang sắc thái tĩnh lặng hơn. Người ta dành thời gian ngắm ánh trăng, thưởng thức món ăn theo mùa và cảm nhận sự thay đổi của thiên nhiên. Chính nét giản dị ấy đã giúp phong tục thưởng trăng trở thành một phần đặc biệt của mùa thu Nhật Bản.
Tại Việt Nam, Trung Thu cũng gắn liền với hình ảnh trăng tròn và những cuộc sum họp. Dù mỗi quốc gia có những phong tục khác nhau, cả hai đều khiến ánh trăng trở thành biểu tượng của những khoảnh khắc con người dành thời gian bên nhau.
Tsukimi Dango và những món ăn mùa trăng
Nhắc đến Tsukimi không thể thiếu Tsukimi Dango – những viên bánh làm từ bột gạo với hình dáng tròn gợi liên tưởng đến vầng trăng.
Theo phong tục phổ biến, 15 viên Dango có thể được xếp thành hình tháp để tượng trưng cho Jūgoya – đêm thứ 15. Sau khi được dâng cùng các sản vật mùa thu, Dango cũng trở thành món bánh để mọi người cùng thưởng thức trong lúc ngắm trăng.
Tsukimi Dango không hoàn toàn giống nhau ở mọi vùng của Nhật Bản. Chẳng hạn, tại Kyoto, bánh có thể mang hình dáng thuôn dài lấy cảm hứng từ satoimo – khoai sọ, một loại nông sản từng được sử dụng làm lễ vật trước khi Dango trở nên phổ biến.
Ẩm thực trong mùa Tsukimi vì thế không chỉ hướng đến hương vị mà còn phản ánh mối liên kết với mùa vụ. Từng chiếc bánh, nhánh cỏ lau hay sản vật mùa thu đều góp phần tạo nên không khí thưởng trăng đặc trưng của người Nhật.
Ánh trăng trên đỉnh núi Phú Sĩ – cảm hứng trong concept Tenku
Hình ảnh ánh trăng xuất hiện bên núi Phú Sĩ từ lâu đã gợi nên một khung cảnh rất đặc trưng khi nhắc đến vẻ đẹp Nhật Bản: tĩnh lặng, cân bằng và gần gũi với thiên nhiên. Tinh thần ấy cũng trở thành một phần cảm hứng trong concept của Tenku, nơi hình ảnh ánh trăng trên đỉnh núi Phú Sĩ được đưa vào không gian để kể câu chuyện về văn hóa Nhật Bản theo một cách hiện đại.
Tại tầng 67 Landmark 81, khoảng cách với nhịp sống bên dưới dường như chậm lại khi thành phố dần lên đèn. Không gian trên cao tạo nên một sự kết nối tự nhiên với tinh thần Tsukimi: dành thời gian quan sát bầu trời, cảm nhận ánh sáng và tận hưởng một buổi tối theo nhịp chậm rãi hơn.
Đặc biệt trong mùa Trung Thu, hình ảnh trăng sáng giữa không gian tầng cao càng làm rõ hơn câu chuyện mà Tenku Sky 67 muốn truyền tải. Từ cảm hứng ánh trăng trên núi Phú Sĩ đến khung cảnh TP.HCM về đêm, đây là nơi nét đẹp Nhật Bản được tái hiện qua không gian, ẩm thực và những khoảnh khắc dành cho người đồng hành.
Kết
Tsukimi không chỉ đơn thuần là phong tục ngắm trăng mà còn thể hiện cách người Nhật trân trọng thiên nhiên, mùa vụ và những khoảnh khắc sum vầy. Từ Tsukimi Dango, cỏ susuki đến hình ảnh ánh trăng mùa thu, mỗi chi tiết đều góp phần tạo nên một nét văn hóa nhẹ nhàng nhưng giàu ý nghĩa, để mỗi mùa trăng trở thành dịp nhìn lại những điều giản dị và đáng trân trọng trong cuộc sống.
